کمبود گاز در کشوری که دومین ذخائر گازی در جهان را دارد وارد مرحله تازهای شده تا جایی که واردات گاز نیز دور از ذهن نیست.
افزایش تقاضا برای گاز در پی بالا رفتن ضریب دسترسی و توسعه شبکه در کنار اُفت مخازن گازی تنگناهای فراوانی برای تأمین پایدار گاز در کشور ایجاد کرده است. در روزهای گذشته فرزاد کرمانی نایبرئیس انجمن شرکتهای مهندسی و پیمانکاری نفت، گاز و پتروشیمی، نیز با ابر چالش خواندن کمبود گاز در زمستان گفته بود«، واردات گاز از ترکمنستان را ناکافی خواند و سیاست ترکمنستان را قطع گاز در فصل سرما عنوان کرد که با قطع گاز، قیمت آن را نیز افزایش خواهد داد».
جواد اوجی وزیر نفت میگوید «امسال با توجه به اینکه ما درزمینهٔ تولید گاز طبیعی رقم اضافهای نخواهیم داشت و مصرف گاز نسبت به پارسال با افزایش ۱۰ درصدی روبرو میشود، پیشبینی میکنیم در فصل سرد سال روزانه با ۲۰۰ میلیون مترمکعب کسری گاز روبهرو شویم، پارسال در فصل سرما روزانه ۱۴۰ تا ۱۵۰ میلیون مترمکعب کمبود گاز وجود داشت که با محدودیت ارسال گاز طبیعی به صنایع و بخش نیروگاهی و جایگزین کردن سوخت مایع، جبران شد».
صنایع اولین قربانی کمبودگاز در کشور
تجهیزات ذخیرهسازی گاز در کشور قابلتوجه نیست و معمولاً شبکه گاز در فصل سرما با کمبود مواجه خواهد شد، صنایع و نیروگاههای تولید برق اولین قربانی کمبود گاز در کشور خواهند بود. صادرات گاز نیز در کشور طی سالهای اخیر به دلیل رشد مصرف، بسیار محدود بوده است و در بسیاری از سالها صادرات گاز نسبت به میزان تعیینشده بسیار کمتر بوده است، این کاهش صادرات را میتوان در قرارداد صادرات با ترکیه مشاهده کرد. حال کمبود گاز نگرانیهای فراوانی در خصوص تأمین گاز کشور به وجود آورده است و به دلیل تأثیرات کمبود گاز بر ابعاد مختلف اقتصاد و جامعه میتواند کشور را با مشکلات متعددی مواجه کند.
کمبود سرمایهگذاری تولیدگاز را کاهش داد
با توجه به ماهیت درازمدت طرحهای توسعه میدانها گازی حل مشکل کمبود گاز در کشور موضوعی نیست که بتوان در کوتاهمدت آن را حل کرد و باید طی سالهای گذشته با سرمایهگذاری ظرفیت تولید افزایش مییافت، اما تحریمها، کمبود امکانات و تکنولوژی، منجر به عدم توسعه عملیات در پارس جنوبی، در پارس شمالی و کیش شد. اقتصاد انرژی در کشور نیز به افزایش سطح مصرف منجر شده است، مطابق آمارهای اعلامشده میزان مصرف گاز در ایران با اختلاف کمی معادل مصرف گاز در اروپا است، این شدت مصرف به دلیل قیمت ارزان آن بسیاری از صنایع را نسبت به استفاده از تجهیزات ارزانقیمت که معمولاً مصرف بالایی دارند ترغیب کرده است، بازدهی در وسایل انرژی زمانی توجیهپذیر خواهد بود که قیمت انرژی واقعی باشد.
شاخص مصرف گاز در ایران بالاتر از میانگینهای جهانی است
در شرایط فعلی مدیریت مصرف میتواند بخشی از کمبود را جبران کند اما باید پاسخ داد که چرا شاخص مصرف انرژی در ایران چند برابر کشورهای دیگر است؟ به ازای هر واحد تولیدی در ایران ۳ تا ۵ برابر دیگران انرژی مصرف و بهعبارتدیگر انرژی را اتلاف میکنیم.
بهنظر میرسد کمبود گاز دیگر صرفاً یک چالش فصلی نیست و به یک مسئله ساختاری در حوزه انرژی کشور تبدیل شده است. همانطور که در این گزارش اشاره شد، نبود سرمایهگذاری مؤثر و شدت بالای مصرف، صنایع و حتی زندگی روزمره مردم را تحتتأثیر قرار میدهد. در چنین شرایطی، بهینهسازی مصرف انرژی حتی در سطح تجهیزات خانگی هم اهمیت بیشتری پیدا میکند. شخصاً برای اطمینان از کارایی لوازم و کاهش مصرف، از خدمات نمایندگی ظرفشویی بوش استفاده کردهام که از نظر فنی و پشتیبانی تجربه قابل قبولی بود.